شهر بلخ نيز از شهرهاى بزرگ خراسان بود كه شيعيانى در آن زندگى مىكردند . برخى از شيعيان در عصر غيبت با نائبان خاص امام پيوسته در ارتباط بودند ، از جملهء آن‌ها محمد بن على صيرفى است كه چند نوبت با حسين بن روح و على بن محمد سمرى ديدار داشت . « 1 » نصر بن صباح بلخى هم ، كه از او ياد شد ، از چهره‌هاى شاخص شيعيان در اين شهر بود و شيعيان را با وكيلان امام در خراسان آشنا كرده ، به نزد آن‌ها راهنمايى مىنمود . « 2 » او هم‌چنين از برخى شيعيان بلخ خبر داده كه اموالى را براى امام عليه السّلام مىفرستادند . به گفتهء او يكى از اين شيعيان ، اموال فراوانى را همراه با يك نامه به سامرا فرستاد و به فرستاده‌اش سفارش كرد كه اين اموال را به كسى بدهد كه محتواى اين نامه را براى او بازگو كند . « 3 » چنين اقداماتى كه برآمده از عقايد تشيع در امامت بود ، عمدتا از طرف شيعيان براى شناخت امامان عليهم السّلام و وكيلان و نائبان راستين ايشان صورت مىگرفت و اين حاكى از آشنايى شيعيان با معيارها و ملاك‌هايى است كه از جانب امامان عليهم السّلام براى شناخت امام بر حق تعيين شده بودند . « 4 » نمونهء ديگر از اين قبيل ، نامه‌اى بود كه يكى

--> ( 1 ) . همان ، ص 516 . ( 2 ) . همان ، ص 488 . ( 3 ) . همان‌جا . ( 4 ) . امامان عليهم السّلام ملاك‌ها و معيارهايى را براى شناخت امام معصوم بيان مىفرمودند تا در شرايط سخت سياسى و اجتماعى ، كه ناچار به رعايت تقيه بودند ، شيعيان در شناخت امام برحق دچار اشتباه نشوند . مهم‌ترين نشانهء امامت در زمان ائمه عليهم السّلام ، وصيت و نص امام پيشين دانسته شده است كه در بسيارى موارد به سبب موقعيت مذكور اين امر بر بسيارى از شيعيان پنهان مىماند ، از اين‌رو امامان باتوجه به شرايط مخاطبان خود نشانه‌هاى ديگرى را هم بيان مىفرمودند كه در اين ميان بر دو معيار بيش از همه تأكيد شده است : علم و اعجاز كه از آن به بيّنه يا حجت ظاهر تعبير شده است . اين دو در كنار صفت عصمت ، مهم‌ترين معيارهاى شيعيان براى شناخت امامان بودند . اين ملاك‌ها در روايات بسيارى ذكر شده‌اند ؛ به‌عنوان نمونه به اين موارد مىتوان مراجعه كرد : مجلسى ، همان ، ج 25 ، ص 140 به نقل از خصال صدوق و كتاب الغيبه نعمانى ، ص 128 و 129 و صدوق ، معانى الاخبار ، ص 101 و . . . .